Şuşada erməni kilsəsi olmayıb.

Bunu mədəni dəyərlər üzrə tədqiqatçı ekspert, Beynəlxalq Memarlar Akademiyasının Moskva şöbəsinin professoru, Azərbaycan Memarlar İttifaqının İdarə Heyətinin üzvü Faiq İsmayılov deyib.

Onun sözlərinə görə, Ermənistan mətbuatı mütəmadi olaraq saxta dəlillər gətirərək Şuşa şəhərində “erməni” kilsəsinin azərbaycanlılar tərəfindən “dağıdılacağı” barədə dezinformasiyalar yayır:

“Ermənilər belə bir şayiə yayırlar ki, guya Şuşa şəhərində “Qazançılar” adlandırılan kilsə 1722-ci ildə mövcud olmuş hansısa başqa bir kilsənin bünövrəsi üzərində Naxçıvanın Qazançı kəndindən gələn ermənilər tərəfindən inşa edilmişdir.
Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR + FOTO

O zaman belə bir sual yaranır, əgər kilsə ermənilər tərəfindən tikilirdisə, niyə erməni qriqoryan kilsəsi memarlığı üslubunda tikilmirdi? Axı, əslində ermənilərin Cənubi Qafqaza gəlişi I Pyotrun 1724-cü ilin noyabrın 10-da rəsmiləşdirilən fərmanından sonra başlanmışdı. 1828-ci il Türkmənçay sülh müqaviləsinin nəticəsi olaraq 40 000 erməni, 1829-cu ilin Ədirnə sülhünün nəticələrinə görə Osmanlı İmperiyası ərazilərində yaşayan 90 000 erməni Azərbaycanın Naxçıvan, İrəvan və Qarabağ xanlıqları ərazilərində məskunlaşdırıldılar. Bu, onu deməyə əsas verir ki, o dövrə qədər Şuşada erməni kilsəsinin mövcudluğu mümkün deyildi. Bu və ya digər tarixi həqiqətlər ermənilərin yalan danışdıqlarını sübut edir”.
F.İsmayılov qeyd edib ki, Şuşa şəhərində keçən əsrin sonlarına qədər erməni kilsəsi mövcud olmayıb.

Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR + FOTO
Şuşada rus pravoslav kilsəsinin yaranma tarixindən danışan mütəxəssis əlavə edib ki, 1805-ci ildə Qarabağ xanlığını devirməyə nail olan çar hökuməti digər bölgələrimizlə bərabər öz mənzil qərargahını Şuşa şəhərində də yaratdı:
“O dövrdə Şuşa şəhərində xristian kilsəsi yox idi. Rus əsgərlərinin ibadəti üçün isə kilsənin yaradılmasına ehtiyac var idi. Müharibələr nəticəsində iqtisadi cəhətdən zəif olan Rusiyanın şəhərdə quruculuq işləri aparmağa imkanı yox idi. Odur ki, ordu rəhbərliyi xanlığın divanxanasının qülləsindən zəng asdıraraq burada rus əsgərlərinin ibadəti üçün şərait yaratdı. 1806-cı ildə ruslar tərəfindən divanxananın yanında zəng qülləsi tikilmişdir. Lakin zaman keçdikcə Qarabağ xanlığının divanxanası rus ordusu komandanlığı tərəfindən təmir edilərək kilsə stilinə uyğunlaşdırılırdı və sonrakı dövrlərdə daha iki kilsə inşa edildi. Zaman keçdikcə kilsələrin də xarici görkəmi dəyişdirildi”.
Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR + FOTO
F.İsmayılov əlavə edib ki, Şuşa şəhərindəki Qazançı adlandırılan rus pravoslav kilsəsinin 1887-ci ildə belə inşa edildiyi barədə arxiv sənədləri mövcuddur. Sonrakı illərdə daha bir dəyişikliyə məruz qalan rus kilsəsi mahiyyət etibarı ilə rus pravoslav kilsə memarlığının bütün qaydalarını özündə qoruyub saxlamışdır. Belə ki, kilsənin mərkəzi hissəsindəki qübbə sökülərək bir neçə metr hündürləşdirildi. Formalardakı fərq müqayisə edilərkən bu memarlıq üslubunun erməni qriqoryan kilsəsinə məxsus olmadığı aydın şəkildə görünür.

Tədqiqatçı ekspertin bildirdiyinə görə, Qarabağda erməni kilsəsinin fəaliyyəti Erməni Qriqorian Kilsəsinin rəhbəri II Vazgen tərəfindən Parqev Martinosyanın 1989-cu ildə Dağlıq Qarabağ bölgəsinə arxiyepiskop təyin edilməsindən sonra başlamışdır. Bu fakt göstərir ki, Şuşada erməni qriqoryan kilsəsi olmayıb.

Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR + FOTO

“Dağlıq Qarabağ bölgəsində yerləşən bütün kilsələr 1930-cu ildə SSRİ hökumət rəhbərlərinin göstərişi ilə qapadılıb və bəzilərindən yem anbarı kimi istifadə olunub. SSRİ Hökumətinin bu qərarından sonra Şuşadakı rus kilsələri də baxımsız və istifadəsiz qalıb. Kilsələrin təkrar fəaliyyəti Mixail Qorbaçovun rəhbərliyi dövründə mümkün olub. 1989-cu ildə Qarabağda erməni yeparxiyasının yaradılması və Qarabağda yaşayan ermənilərin artan millətçilik tələbləri fonunda kilsələrin erməniləşdirilməsinə və aktiv olmayan kilsələrin belə işlək vəziyyətə gətirilməsi siyasəti aparıldı, bu məqsəd üçün xarici ölkələrdə yaşayan ermənilərin maddi imkanlarından istifadə olunmağa başlandı. Bu da nəticə etibarı ilə Azərbaycanın 20% torpaqlarının Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalı altına düşməsinə səbəb oldu”.

F.İsmayılov qeyd edib ki, Ermənistan hökuməti işğal etdiyi Azərbaycan ərazilərindəki xristian dövrü memarlıq abidələrini mənimsəməklə, bu torpaqları Ermənistana birləşdirib "Böyük Ermənistan" dövləti yaratmaq üçün çalışırdılar. Məhz bu səbəbdən də ermənilər bütün işğal altında saxladıqları ərazilərdəki kilsə və monastırların xarici görkəmini dəyişdirib erməni qriqoryan kilsələrinə çevirirdilər. Ermənilər Şuşadakı Qazançı rus kilsəsinin 1995-2000-ci ildə memarlıq quruluşunu dəyişdirərək erməni qriqoryan kilsəsinə çeviriblər
Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR + FOTO
Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR + FOTO
Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR + FOTO
Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR + FOTO
Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR + FOTO
Şuşada erməni kilsəsi olmayıb - Tarixi FAKTLAR + FOTO

Son xəbərlər

Kadri Simson: “Cənub Qaz Dəhlizi Aİ-yə qaz təchizatının sabit və rəqabətcil mənbələrdən biri kimi qalacaq”

ABŞ Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirir

Kəlbəcərdə baş verən qəza zamanı həlak olan şəxs polkovnik-leytenant imiş - FOTO

İlham Əliyev Tehrandakı səfirliyimizə edilən terror aktı barədə: “Hərtərəfli şəkildə araşdırılır”

Belçika daha bir nüvə reaktorunu bağlayır

ISW: “Rusiya yaxın aylarda Luqansk bölgəsinə hücuma keçə bilər”

İlham Əliyev Naxçıvanın prokurorunu vəzifəsindən azad etdi - FOTO

DİN İranın casus şəbəkəsinə qarşı əməliyyat keçirib: Yeddi nəfər SAXLANILDI - VİDEO

Sahibə Qafarova: “Tehrandakı səfirliyə qarşı törədilən terror aktına görə bütün məsuliyyət İran tərəfinin üzərinə düşür”

Qrip zamanı uzanmamağın ölümcül təhlükəsi açıqlandı

Budapeştdə İlham Əliyevin və Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib

Prezident İlham Əliyev: “Azərbaycan Avrasiyanın önəmli nəqliyyat-logistika mərkəzlərinin birinə çevrilə bilər”

İlham Əliyev: “Yaşıl enerji ilə bağlı layihələr Azərbaycanı Avropa üçün daha da yaxın edəcək

Hindistanda polis səhiyyə nazirini güllələyib öldürdü

Akar: “Azərbaycan başda olmaqla, dünyada sülhə töhfə verməyə davam edirik”

Nərimanov rayonunda 250 nəfərdən artıq insanın yaşadığı qəzalı binadan FOTOREPORTAJ

Tehrandakı səfirliyə terror hücumunda şəhid olan Orxan Əsgərovun yas mərasimi davam edir - FOTO

Prezident İlham Əliyev Macarıstana rəsmi səfərə gedib

Ermənistanda Rusiya hərbi bazası önündə mitinq keçirilib

KİV: İranda hərbi zavoda hücumda ABŞ və “digər ölkə” iştirak edib - İDDİA

Litvadakı soydaşlarımız İranın ölkəmizə qarşı yolverilməz davranışını pisləyib

Laçın-Xankəndi yolundan keçən maşınların sayı... - Prezident

İlham Əliyev Fransanın yeni səfirinin etimadnaməsini qəbul edib - FOTO - YENİLƏNİB

KİV: “Azərbaycan ilə dördtərəfli enerji sazişinin imzalanması Avropa üçün əla şansdır”

Yəhudi icmasının sədri: “Beynəlxalq ictimaiyyət azərbaycanlı ekofəalları dəstəkləməlidir” - FOTO

Ukraynada qalmaqal: İki yüksək vəzifəli şəxs istefa verdi - FOTO

Teylor Fətişoğlu barəsində cinayət işi başlanılıb

Ceyhun Bayramov İƏT-in iclasında prioritet və planları açıqladı

Güney milli hərəkatı onlardan təmizlənməlidir – Ağdərəli

Dövlət xidməti Naxçıvanda yoxlamalar aparır

“Toppuş bacı” vəfat etdi - VİDEO

Naxçıvanda 5 nəfər dəm qazından zəhərlənib

ABŞ-da atışma zamanı 10 nəfər ölüb, yaralananlar var

Bütün xəbərlər