Prezident İlham Əliyevin Qarabağdakı antiterror tədbirlərinin yekunlarına dair xalqa müraciətindəki detalların incəlikləri regionun perspektivi ilə bağlı təsvirlər verir. İlham Əliyevin çıxışının preambulasında səsləndirdiyi bir fikir Azərbaycan dövlətinin məqsəd və məramından irəli gələn vəzifələri açıqlayır. Prezident bildirdi ki, Azərbaycan antiterror tədbirlərinin başlanması və uğurla başa çatması nəticəsində öz suverenliyini bərpa edib.

Bu bəyanat bütün çıxışın leytmotivini təşkil edir, yəni o deməkdir ki, regionda toqquşan maraqlara, Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşməsinə baxmayaraq, Azərbaycan Qarabağdakı bütün nöqtələrdə mütləq suverenlik iddiasının təminindən əl çəkmir və çəkməyəcək.

Rusiya sülhməramlı kontingenti Azərbaycan ərazilərinə müvəqqəti statusla yerləşdiriləndə belə fikir var idi ki, rəsmi Bakı həmin ərazilərdə antiterror əməliyyatları aparmaz. Ancaq Azərbaycan bir neçə dəfə həmin ərazilərdə antiterror əməliyyatları aparıb, bu ilin sentyabrın 19-da başlanan antiterror tədbirləri isə regional əhəmiyyətinə, xarakterinə görə daha miqyaslı xarakterdə idi.

Azərbaycan Ordusunun budəfəki hərbi tədbirlərinin hərbi parametrlərindəki keyfiyyəti ən üstün şəraitin yetişməsi şərtləri ilə izah etmək lazımdır. Burada dörd məqam xüsusilə qabardılmalıdır:

1. Azərbaycan Laçın yolunda sərhəd-buraxılış məntəqəsi qurdu. Bu, Qarabağa Ermənistandan qanunsuz silah daşınmasının bloklanması demək idi.

2. Qarabağdakı Ermənistan silahlı qüvvələrinin birləşmələrinin və qeyri-qanuni birləşmələrə məxsus silahların, texnikaların yerdəyişməsi, dislokasiya yerləri hərtərəfli şəkildə öyrənildi, çünki budəfəki güc tətbiqi geniş regional nəticə yaradacaqdı.

3. Azərbaycan hava məkanı ilə qanunsuz silah daşımalarına heç bir halda icazə verməzdi, bu əminlik Silahlı Qüvvələrin balansında olan ən müasir hava hücumundan müdafiə sistemləri ilə daha da artırdı.

Xocavənddə, kəndlərdə yaradacağıq, Əsgəranda yaradacağıq. Bu, bizim əlimizdədir. Ona görə bizim təklifimiz budur və bu gün dönüş nöqtəsi idi”.

Kifayət qədər ciddi praktiki şəkilləndirməni təsvir edən bəyanatdır. Geniş mənası belədir ki, Azərbaycan Rusiya sülhməramlı kontingentinin yerləşdiyi ərazilərdə suverenliyini bərpa edəcək və qaranlıq məsələ qalmayacaq. Azərbaycan Qarabağdakı bütün ərazilərin və Şərqi Zəngəzurun cənnətə çevrilməsi ideyalarını ərazilərimizdə yaşayan ermənilərə reinteqrasiya formatının bir elementi kimi təqdim edir. Bu, sülh və təhlükəsizlik üçün təklifdir. Yox, Azərbaycan bayrağı altında yaşamağa qərar verəcəklərsə, onda İlham Əliyev ermənilərin reinteqrasiya prosesi üçün mühüm paketi konseptual şəkildə belə açıqlayır:

- Azərbaycan müxtəlif sosial proqramlar icra etməyə hazırdır,

Xocavənddə, kəndlərdə yaradacağıq, Əsgəranda yaradacağıq. Bu, bizim əlimizdədir. Ona görə bizim təklifimiz budur və bu gün dönüş nöqtəsi idi”.

Kifayət qədər ciddi praktiki şəkilləndirməni təsvir edən bəyanatdır. Geniş mənası belədir ki, Azərbaycan Rusiya sülhməramlı kontingentinin yerləşdiyi ərazilərdə suverenliyini bərpa edəcək və qaranlıq məsələ qalmayacaq. Azərbaycan Qarabağdakı bütün ərazilərin və Şərqi Zəngəzurun cənnətə çevrilməsi ideyalarını ərazilərimizdə yaşayan ermənilərə reinteqrasiya formatının bir elementi kimi təqdim edir. Bu, sülh və təhlükəsizlik üçün təklifdir. Yox, Azərbaycan bayrağı altında yaşamağa qərar verəcəklərsə, onda İlham Əliyev ermənilərin reinteqrasiya prosesi üçün mühüm paketi konseptual şəkildə belə açıqlayır:

- Azərbaycan müxtəlif sosial proqramlar icra etməyə hazırdır,